Polat Alemdar bölüm başına ne kadar alıyordu? Rakamların arkasındaki gerçek ne?
Kurtlar Vadisi denince benim aklıma hâlâ ilk olarak Polat Alemdar geliyor. Yıllarca ekranın en çok konuşulan karakterlerinden biri oldu ve doğal olarak “Bu kadar popüler bir karakteri oynayan Necati Şaşmaz bölüm başına ne kadar kazanıyordu?” sorusu da hiç bitmedi. İnternette 60 bin TL, 75 bin TL, hatta sonraki yıllarda milyonlarca liralık rakamlar dolaşıyor. Fakat burada önemli bir problem var: Bu rakamların önemli bir bölümü hiçbir zaman oyuncu veya yapım şirketi tarafından doğrulanmadı.
Bu nedenle konuyu sadece “Polat şu kadar kazanıyordu” diye ele almak yerine, ortaya atılan rakamları dönemlerine göre karşılaştırmak daha doğru. Üstelik kadın ve erkek izleyicilerin bu tür bir ücret tartışmasına hangi farklı açılardan yaklaşabileceği de ilginç. Burada bunu “erkekler böyle düşünür, kadınlar şöyle düşünür” gibi kesin kalıplarla değil, farklı izleyici deneyimlerinin öne çıkardığı noktalar üzerinden değerlendirmek gerekiyor.
En çok konuşulan rakam: 60 bin TL mi, 75 bin TL mi?
Polat Alemdar'ın ücretine ilişkin en eski ciddi basın kayıtlarından biri 2006 yılına dayanıyor. O dönemde Habervitrini, Necati Şaşmaz'ın bölüm başına 75 bin YTL aldığı iddiasını yayımlamıştı. Aynı haberde Şaşmaz, o dönemin televizyon sektöründeki en yüksek ücret alan oyuncusu olarak gösteriliyordu. Haber Vitrini
2008 tarihli Yeni Şafak haberinde de sektör kaynaklarına dayandırılan bir değerlendirmede Polat Alemdar için 75 bin YTL rakamının konuşulduğu görülüyor. Haberde ayrıca dizi maliyetlerinin 100 bin ila 300 bin YTL arasında değişebildiği ve başrol ücretlerinin yapım bütçesinde önemli bir pay oluşturduğu aktarılıyordu. Yeni Şafak
Ancak 2009'da gündeme gelen 60 bin TL rakamı için durum daha net: Pana Film bu iddiayı açıkça yalanladı. Şirket, Necati Şaşmaz'ın yalnızca başrol oyuncusu olmadığını, aynı zamanda Pana Film'in ortaklarından biri olduğunu belirterek basında telaffuz edilen bölüm başı ücretlerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Medyaradar+1
Dolayısıyla “Polat kesin olarak 60 bin TL alıyordu” demek güvenilir değil. Aynı şekilde 75 bin TL'yi de kesinleşmiş bir maaş gibi sunmak doğru olmaz.
Peki 2 milyon TL rakamı nereden çıktı?
Burada önemli bir ayrım var. 2014 yılında Türkiye Gazetesi ve Cumhuriyet, Kurtlar Vadisi Pusu için kanal değişikliğinin ardından bölüm başına 2 milyon TL seviyesinde bir rakamdan söz etti. Ancak bu rakamın Necati Şaşmaz'ın şahsi oyunculuk ücreti değil, dizinin bölüm başına maliyeti/ücreti olarak aktarılması gerekiyor. Türkiye Gazetesi haberinde dizinin ATV dönemindeki bölüm başı ücretinin 1,6 milyon TL olduğu, Kanal D'ye geçiş sonrasında ise 2 milyon TL'ye yükseldiği belirtiliyor. Türkiye Gazetesi
Cumhuriyet'in aynı döneme ilişkin haberinde de bu rakam “Bölüm başı ücreti 2 milyon” şeklinde verilmiş. Fakat haberin bağlamı dizinin kanal ve yapım ekonomisiyle ilgili. Cumhuriyet
Bu ayrım internette çok sık kayboluyor. “Dizi bölüm başına 2 milyon TL alıyor” ile “Polat Alemdar bölüm başına 2 milyon TL kazanıyor” aynı şey değil.
Bence tartışmanın en büyük hatası da burada başlıyor.
Erkek izleyicinin veri odaklı bakışı ne söylüyor?
Bu noktada bazı erkek izleyicilerin tartışmaya daha çok “rakam–reyting–bütçe” üçgeninden yaklaşabildiğini görüyoruz. Örneğin soru şu şekilde kurulabiliyor:
Polat Alemdar dizinin merkezindeki karakterdi. Dizi uzun yıllar yüksek ilgi gördü. Oyuncu aynı zamanda yapım şirketinin ortağıydı. O halde yüksek bir ücret alması ekonomik açıdan şaşırtıcı mı?
Bu bakış açısının güçlü tarafı, söylentiler yerine ölçülebilir verileri araması. Örneğin 2006'da yayımlanan 75 bin YTL iddiasıyla 2014'te dizinin 2 milyon TL'lik bölüm maliyetinin aynı ekonomik koşullarda değerlendirilmemesi gerektiğini hatırlatıyor.
Ama burada başka bir sorun var: Reyting, oyuncunun kişisel ücretini tek başına belirlemiyor.
Bir dizinin bölüm bütçesinde oyuncuların yanı sıra senaryo, yönetmenlik, teknik ekip, plato, aksiyon sahneleri, post-prodüksiyon, ulaşım, dekor, kostüm ve yayın maliyetleri bulunuyor. Dolayısıyla “Dizi çok izleniyorsa başrol kesin şu kadar kazanmıştır” şeklinde bir denklem kurmak mümkün değil.
Daha önemlisi, Necati Şaşmaz'ın yapım şirketindeki ortaklık durumu, klasik “oyuncu = maaş” modelini daha da karmaşık hale getiriyor. Pana Film'in 2009 ve 2012 açıklamalarında bu ortaklık özellikle vurgulanmıştı. Medyaradar+1
Kadın izleyicinin bakışında neden başka sorular öne çıkabilir?
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta şu: “Kadınlar duygusaldır, erkekler hesap yapar” şeklindeki basmakalıp yaklaşım gerçeği açıklamaz. Kadın izleyiciler arasında ücret konusunu son derece ekonomik ve objektif değerlendirenler de var; erkek izleyiciler arasında karakterin toplumsal etkisine ve oyuncunun yarattığı duygusal bağa odaklananlar da.
Yine de farklı izleyici deneyimleri üzerinden baktığımızda bazı kadın izleyicilerin şu soruyu daha fazla öne çıkarabileceğini düşünüyorum:
Aynı dönemde kadın başrollerin ücretleri erkek başrollerle nasıl karşılaştırılıyordu?
2009 tarihli bir ücret derlemesinde Necati Şaşmaz için 60 bin TL, Beren Saat ve Kıvanç Tatlıtuğ için 30 bin TL, Özgü Namal için 20 bin TL gibi rakamlar yer alıyordu. Ancak Şaşmaz'ın 60 bin TL'lik rakamının yapım şirketi tarafından yalanlandığını özellikle hatırlamak gerekiyor. Haber61+1
Bu nedenle tabloyu “erkek oyuncu kadın oyuncudan iki kat kazanıyordu” şeklinde kesin bir veri olarak kullanamayız. Fakat dönemin basınında erkek ve kadın oyuncular için çok farklı ücret iddialarının dolaşımda olması, televizyon sektöründeki ücret eşitsizliği tartışmasını anlamak açısından yine de ilginç bir tarihsel veri.
Kurtlar Vadisi denince benim aklıma hâlâ ilk olarak Polat Alemdar geliyor. Yıllarca ekranın en çok konuşulan karakterlerinden biri oldu ve doğal olarak “Bu kadar popüler bir karakteri oynayan Necati Şaşmaz bölüm başına ne kadar kazanıyordu?” sorusu da hiç bitmedi. İnternette 60 bin TL, 75 bin TL, hatta sonraki yıllarda milyonlarca liralık rakamlar dolaşıyor. Fakat burada önemli bir problem var: Bu rakamların önemli bir bölümü hiçbir zaman oyuncu veya yapım şirketi tarafından doğrulanmadı.
Bu nedenle konuyu sadece “Polat şu kadar kazanıyordu” diye ele almak yerine, ortaya atılan rakamları dönemlerine göre karşılaştırmak daha doğru. Üstelik kadın ve erkek izleyicilerin bu tür bir ücret tartışmasına hangi farklı açılardan yaklaşabileceği de ilginç. Burada bunu “erkekler böyle düşünür, kadınlar şöyle düşünür” gibi kesin kalıplarla değil, farklı izleyici deneyimlerinin öne çıkardığı noktalar üzerinden değerlendirmek gerekiyor.
En çok konuşulan rakam: 60 bin TL mi, 75 bin TL mi?
Polat Alemdar'ın ücretine ilişkin en eski ciddi basın kayıtlarından biri 2006 yılına dayanıyor. O dönemde Habervitrini, Necati Şaşmaz'ın bölüm başına 75 bin YTL aldığı iddiasını yayımlamıştı. Aynı haberde Şaşmaz, o dönemin televizyon sektöründeki en yüksek ücret alan oyuncusu olarak gösteriliyordu. Haber Vitrini
2008 tarihli Yeni Şafak haberinde de sektör kaynaklarına dayandırılan bir değerlendirmede Polat Alemdar için 75 bin YTL rakamının konuşulduğu görülüyor. Haberde ayrıca dizi maliyetlerinin 100 bin ila 300 bin YTL arasında değişebildiği ve başrol ücretlerinin yapım bütçesinde önemli bir pay oluşturduğu aktarılıyordu. Yeni Şafak
Ancak 2009'da gündeme gelen 60 bin TL rakamı için durum daha net: Pana Film bu iddiayı açıkça yalanladı. Şirket, Necati Şaşmaz'ın yalnızca başrol oyuncusu olmadığını, aynı zamanda Pana Film'in ortaklarından biri olduğunu belirterek basında telaffuz edilen bölüm başı ücretlerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Medyaradar+1
Dolayısıyla “Polat kesin olarak 60 bin TL alıyordu” demek güvenilir değil. Aynı şekilde 75 bin TL'yi de kesinleşmiş bir maaş gibi sunmak doğru olmaz.
Peki 2 milyon TL rakamı nereden çıktı?
Burada önemli bir ayrım var. 2014 yılında Türkiye Gazetesi ve Cumhuriyet, Kurtlar Vadisi Pusu için kanal değişikliğinin ardından bölüm başına 2 milyon TL seviyesinde bir rakamdan söz etti. Ancak bu rakamın Necati Şaşmaz'ın şahsi oyunculuk ücreti değil, dizinin bölüm başına maliyeti/ücreti olarak aktarılması gerekiyor. Türkiye Gazetesi haberinde dizinin ATV dönemindeki bölüm başı ücretinin 1,6 milyon TL olduğu, Kanal D'ye geçiş sonrasında ise 2 milyon TL'ye yükseldiği belirtiliyor. Türkiye Gazetesi
Cumhuriyet'in aynı döneme ilişkin haberinde de bu rakam “Bölüm başı ücreti 2 milyon” şeklinde verilmiş. Fakat haberin bağlamı dizinin kanal ve yapım ekonomisiyle ilgili. Cumhuriyet
Bu ayrım internette çok sık kayboluyor. “Dizi bölüm başına 2 milyon TL alıyor” ile “Polat Alemdar bölüm başına 2 milyon TL kazanıyor” aynı şey değil.
Bence tartışmanın en büyük hatası da burada başlıyor.
Erkek izleyicinin veri odaklı bakışı ne söylüyor?
Bu noktada bazı erkek izleyicilerin tartışmaya daha çok “rakam–reyting–bütçe” üçgeninden yaklaşabildiğini görüyoruz. Örneğin soru şu şekilde kurulabiliyor:
Polat Alemdar dizinin merkezindeki karakterdi. Dizi uzun yıllar yüksek ilgi gördü. Oyuncu aynı zamanda yapım şirketinin ortağıydı. O halde yüksek bir ücret alması ekonomik açıdan şaşırtıcı mı?
Bu bakış açısının güçlü tarafı, söylentiler yerine ölçülebilir verileri araması. Örneğin 2006'da yayımlanan 75 bin YTL iddiasıyla 2014'te dizinin 2 milyon TL'lik bölüm maliyetinin aynı ekonomik koşullarda değerlendirilmemesi gerektiğini hatırlatıyor.
Ama burada başka bir sorun var: Reyting, oyuncunun kişisel ücretini tek başına belirlemiyor.
Bir dizinin bölüm bütçesinde oyuncuların yanı sıra senaryo, yönetmenlik, teknik ekip, plato, aksiyon sahneleri, post-prodüksiyon, ulaşım, dekor, kostüm ve yayın maliyetleri bulunuyor. Dolayısıyla “Dizi çok izleniyorsa başrol kesin şu kadar kazanmıştır” şeklinde bir denklem kurmak mümkün değil.
Daha önemlisi, Necati Şaşmaz'ın yapım şirketindeki ortaklık durumu, klasik “oyuncu = maaş” modelini daha da karmaşık hale getiriyor. Pana Film'in 2009 ve 2012 açıklamalarında bu ortaklık özellikle vurgulanmıştı. Medyaradar+1
Kadın izleyicinin bakışında neden başka sorular öne çıkabilir?
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta şu: “Kadınlar duygusaldır, erkekler hesap yapar” şeklindeki basmakalıp yaklaşım gerçeği açıklamaz. Kadın izleyiciler arasında ücret konusunu son derece ekonomik ve objektif değerlendirenler de var; erkek izleyiciler arasında karakterin toplumsal etkisine ve oyuncunun yarattığı duygusal bağa odaklananlar da.
Yine de farklı izleyici deneyimleri üzerinden baktığımızda bazı kadın izleyicilerin şu soruyu daha fazla öne çıkarabileceğini düşünüyorum:
Aynı dönemde kadın başrollerin ücretleri erkek başrollerle nasıl karşılaştırılıyordu?
2009 tarihli bir ücret derlemesinde Necati Şaşmaz için 60 bin TL, Beren Saat ve Kıvanç Tatlıtuğ için 30 bin TL, Özgü Namal için 20 bin TL gibi rakamlar yer alıyordu. Ancak Şaşmaz'ın 60 bin TL'lik rakamının yapım şirketi tarafından yalanlandığını özellikle hatırlamak gerekiyor. Haber61+1
Bu nedenle tabloyu “erkek oyuncu kadın oyuncudan iki kat kazanıyordu” şeklinde kesin bir veri olarak kullanamayız. Fakat dönemin basınında erkek ve kadın oyuncular için çok farklı ücret iddialarının dolaşımda olması, televizyon sektöründeki ücret eşitsizliği tartışmasını anlamak açısından yine de ilginç bir tarihsel veri.