Türk Medeni Kanunu'nun 142. maddesi evlendirme memurunun evlenme törenine ilişkin görevini, 143. maddesi ise evlenme töreninin belgelendirilmesini ve evlenme belgesine ilişkin hükümleri düzenler. Şahitlik ve törenin uygulanmasına ilişkin ayrıntılarda güncel mevzuat ile ilgili evlendirme dairesinin yönlendirmeleri esas alınmalıdır.
Bu tarihsel değişim bize başka bir şey daha gösteriyor: Kıyafet, yalnızca kişisel zevkin değil, aynı zamanda dönemin toplumsal düzeninin ve törene yüklenen anlamın da bir yansımasıdır.
Geçmişte bir nikâh şahidinin koyu renk takım giymesi, dönemin resmiyet anlayışını temsil edebilirdi. Bugünse aynı kişi, açık renk keten takım veya klasik bir ceket-pantolon kombinasyonuyla aynı ciddiyeti gösterebilir.
Önemli olan, geçmişin kıyafet kalıplarını olduğu gibi taklit etmek değil, törenin anlamını günümüz koşullarında korumaktır.
4. Bölüm: Erkeklerin Planı, Kadınların İnceliği ve Ortak Karar
Nikâhtan iki gün önce hepimiz yeniden bir araya geldik. Bu defa konu ayakkabıydı.
Emre siyah deri ayakkabı almayı planlıyordu. Ona göre lacivert takımla siyah ayakkabı uyumluydu ve böylece kombin tamamlanacaktı. Zeynep ise Emre'nin dolabındaki kahverengi ayakkabıları hatırlattı.
"Lacivert takımla koyu kahverengi ayakkabı da çok güzel olabilir. Ama önce ayakkabının temizliğine ve takımın tonuna bakalım. Bir de nikâhta uzun süre ayakta kalacaksın. Ayağını vuran bir ayakkabı seçme."
Emre hemen iki seçeneğin artılarını sıraladı. Siyah ayakkabının daha resmî görüneceğini, kahverenginin ise mevcut gardırobuyla daha fazla kombinlenebileceğini düşündü. Sonunda dolabındaki koyu kahverengi ayakkabıyı seçti ve bakımını yaptırmaya karar verdi.
Zeynep ise yalnızca renge odaklanmamıştı. Emre'nin rahatlığını, gün boyunca yaşayacağı deneyimi ve kıyafetin fotoğraflardaki bütünlüğünü de hesaba katıyordu.
Burada kadınların mutlaka duygusal, erkeklerin mutlaka mantıklı davrandığını söylemek elbette doğru olmaz. İnsanların karar verme biçimleri kişiliklerine, deneyimlerine ve içinde bulundukları koşullara göre değişir. Ancak bizim küçük arkadaş grubumuzda iki farklı yaklaşımın birbirini tamamladığını görmek mümkündü.
Emre sorunu parçalara ayırıyor, seçenekleri karşılaştırıyor ve bütçeyi kontrol ediyordu. Zeynep ise seçimin diğer insanlarla ilişkisini, rahatlık boyutunu ve günün duygusal önemini hatırlatıyordu. Son kararı birlikte değerlendirdiklerinde daha iyi bir sonuç ortaya çıktı.
Nikâh şahidinin kıyafeti de benzer bir denge gerektiriyor. Kendi stilini korumak önemli ama gelinle damadın özel gününe duyulan saygıyı gözetmek de aynı derecede önemli.
Üstelik bu denge yalnızca kadınlar ve erkekler arasında kurulmaz. Farklı yaşlardaki, farklı mesleklerdeki ve farklı ekonomik koşullardaki insanlar da aynı törene farklı bakış açıları getirebilir.
Sizce iyi giyinmek daha çok kuralları doğru uygulamak mıdır, yoksa bulunduğumuz ortamı anlayarak doğru tercihi yapmak mı?
5. Bölüm: Renk Seçimi, Küçük Ayrıntılar ve Fotoğraf Meselesi
Nikâh günü yaklaşırken Emre'nin en büyük endişesi, damattan daha dikkat çekici görünmekti. Murat bu konuyu pek önemsemiyordu ama Emre, fotoğraflarda takımının fazla parlak durmasını istemiyordu.
Bu yüzden renkleri bir kez daha değerlendirdik.
Lacivert: Güven veren, klasik ve çok yönlü bir renktir. Beyaz gömlek, bordo veya koyu yeşil kravat ve siyah ya da koyu kahverengi ayakkabıyla tamamlanabilir.
Antrasit ve gri: Resmî bir görünüm oluşturur. Özellikle sonbahar ve kış nikâhlarında başarılı bir tercihtir. Açık mavi gömlekle daha yumuşak, beyaz gömlekle daha klasik bir etki verir.
Bej ve taş rengi: Gündüz törenlerinde, açık havada ve sıcak mevsimlerde tercih edilebilir. Beyaz, krem veya açık mavi gömleklerle uyumludur. Ancak nikâhın resmiyet düzeyi yüksekse kumaşın ve kesimin yeterince klasik olmasına dikkat edilmelidir.
Siyah: Özellikle akşam yapılan resmî törenlerde kullanılabilir. Bununla birlikte siyah takım her ortam için zorunlu bir seçenek değildir. Nikâhın saatine, mekâna ve genel giyim beklentisine göre lacivert veya gri daha dengeli durabilir.
Bir başka önemli konu da gelinin kıyafetiyle ilgiliydi. Emre, gelin beyaz giyeceği için beyaz gömlek giymesinin yanlış olup olmadığını sordu.
Bunun katı bir kuralı yoktu. Beyaz gömlek, erkeklerin resmî giyiminde oldukça yaygın bir parçadır ve gelinin beyaz kıyafetiyle rekabet etmez. Burada asıl mesele, şahidin aşırı parlak kumaşlar, dikkat çekici desenler veya gösterişli aksesuarlarla çiftin önüne geçmeye çalışmamasıdır.
Kravat ve cep mendili de birbirinin tamamen aynısı olmak zorunda değildir. Hatta aynı desenin baştan aşağı tekrar edilmesi yerine birbirini tamamlayan tonlar daha zarif görünebilir.
Saat, kemer ve ayakkabı gibi ayrıntılar da genel görünümü etkiler. Deri kemerin ayakkabıyla uyumlu olması, çorabın pantolonla renk bakımından dengeli seçilmesi ve ayakkabıların temiz olması küçük ama etkili dokunuşlardır.
Parfümde aşırıya kaçmamak, sakal ve saç bakımını ihmal etmemek, kıyafetin kırışıklıklarını kontrol etmek de en az kravat seçimi kadar önemlidir.
Emre sonunda koyu bordo bir kravat, beyaz gömlek ve lacivert takım elbisede karar kıldı. Cep mendilini ise kravatla aynı renkte almak yerine sade beyaz seçti.
Böylece görünüm hem klasik hem de kişisel bir dokunuş taşıyordu.
6. Bölüm: Mevsim ve Mekân Her Şeyi Değiştirebilir
Nikâh sabahı hava beklediğimizden sıcak çıktı. Emre'nin seçimi kapalı salonda yapılacak bir tören için uygundu ama aynı kıyafetle temmuz ayında kır nikâhına gitseydi farklı ayrıntıları düşünmesi gerekebilirdi.
Çünkü erkek nikâh şahidinin ne giyeceği sorusunun tek bir cevabı yoktur. Mekân, mevsim, tören saati ve çiftin tercihi bir araya geldiğinde doğru kombin ortaya çıkar.
Belediye nikâh salonunda: Lacivert veya gri takım elbise, temiz deri ayakkabılar ve klasik gömlek güvenli bir tercihtir. Kravat, törenin resmiyetine göre kullanılabilir.
Kır nikâhında: Açık renk takım, nefes alan kumaşlar ve rahat ama şık ayakkabılar öne çıkar. Çim üzerinde ince tabanlı veya zemine uygun olmayan ayakkabılar yürümeyi zorlaştırabilir. Açık havada güneş ve sıcaklık da hesaba katılmalıdır.
Otel veya akşam nikâhında: Daha koyu renkli, iyi oturan bir takım elbise ve klasik ayakkabılar tercih edilebilir. Davetiyede özel bir kıyafet kodu belirtilmişse öncelik ona verilmelidir.
Sade aile nikâhında: Ceket-pantolon kombini, gömlek ve bakımlı ayakkabılar yeterli olabilir. Ancak sade bir tören olması özensiz giyinmek için gerekçe değildir.
Kış nikâhında: Yün karışımlı kumaşlar, koyu renkler ve gerektiğinde klasik bir palto iyi bir seçenektir. Dış giyim, tören salonuna girildiğinde çıkarılabilecek şekilde planlanmalıdır.
Bu tarihsel değişim bize başka bir şey daha gösteriyor: Kıyafet, yalnızca kişisel zevkin değil, aynı zamanda dönemin toplumsal düzeninin ve törene yüklenen anlamın da bir yansımasıdır.
Geçmişte bir nikâh şahidinin koyu renk takım giymesi, dönemin resmiyet anlayışını temsil edebilirdi. Bugünse aynı kişi, açık renk keten takım veya klasik bir ceket-pantolon kombinasyonuyla aynı ciddiyeti gösterebilir.
Önemli olan, geçmişin kıyafet kalıplarını olduğu gibi taklit etmek değil, törenin anlamını günümüz koşullarında korumaktır.
4. Bölüm: Erkeklerin Planı, Kadınların İnceliği ve Ortak Karar
Nikâhtan iki gün önce hepimiz yeniden bir araya geldik. Bu defa konu ayakkabıydı.
Emre siyah deri ayakkabı almayı planlıyordu. Ona göre lacivert takımla siyah ayakkabı uyumluydu ve böylece kombin tamamlanacaktı. Zeynep ise Emre'nin dolabındaki kahverengi ayakkabıları hatırlattı.
"Lacivert takımla koyu kahverengi ayakkabı da çok güzel olabilir. Ama önce ayakkabının temizliğine ve takımın tonuna bakalım. Bir de nikâhta uzun süre ayakta kalacaksın. Ayağını vuran bir ayakkabı seçme."
Emre hemen iki seçeneğin artılarını sıraladı. Siyah ayakkabının daha resmî görüneceğini, kahverenginin ise mevcut gardırobuyla daha fazla kombinlenebileceğini düşündü. Sonunda dolabındaki koyu kahverengi ayakkabıyı seçti ve bakımını yaptırmaya karar verdi.
Zeynep ise yalnızca renge odaklanmamıştı. Emre'nin rahatlığını, gün boyunca yaşayacağı deneyimi ve kıyafetin fotoğraflardaki bütünlüğünü de hesaba katıyordu.
Burada kadınların mutlaka duygusal, erkeklerin mutlaka mantıklı davrandığını söylemek elbette doğru olmaz. İnsanların karar verme biçimleri kişiliklerine, deneyimlerine ve içinde bulundukları koşullara göre değişir. Ancak bizim küçük arkadaş grubumuzda iki farklı yaklaşımın birbirini tamamladığını görmek mümkündü.
Emre sorunu parçalara ayırıyor, seçenekleri karşılaştırıyor ve bütçeyi kontrol ediyordu. Zeynep ise seçimin diğer insanlarla ilişkisini, rahatlık boyutunu ve günün duygusal önemini hatırlatıyordu. Son kararı birlikte değerlendirdiklerinde daha iyi bir sonuç ortaya çıktı.
Nikâh şahidinin kıyafeti de benzer bir denge gerektiriyor. Kendi stilini korumak önemli ama gelinle damadın özel gününe duyulan saygıyı gözetmek de aynı derecede önemli.
Üstelik bu denge yalnızca kadınlar ve erkekler arasında kurulmaz. Farklı yaşlardaki, farklı mesleklerdeki ve farklı ekonomik koşullardaki insanlar da aynı törene farklı bakış açıları getirebilir.
Sizce iyi giyinmek daha çok kuralları doğru uygulamak mıdır, yoksa bulunduğumuz ortamı anlayarak doğru tercihi yapmak mı?
5. Bölüm: Renk Seçimi, Küçük Ayrıntılar ve Fotoğraf Meselesi
Nikâh günü yaklaşırken Emre'nin en büyük endişesi, damattan daha dikkat çekici görünmekti. Murat bu konuyu pek önemsemiyordu ama Emre, fotoğraflarda takımının fazla parlak durmasını istemiyordu.
Bu yüzden renkleri bir kez daha değerlendirdik.
Lacivert: Güven veren, klasik ve çok yönlü bir renktir. Beyaz gömlek, bordo veya koyu yeşil kravat ve siyah ya da koyu kahverengi ayakkabıyla tamamlanabilir.
Antrasit ve gri: Resmî bir görünüm oluşturur. Özellikle sonbahar ve kış nikâhlarında başarılı bir tercihtir. Açık mavi gömlekle daha yumuşak, beyaz gömlekle daha klasik bir etki verir.
Bej ve taş rengi: Gündüz törenlerinde, açık havada ve sıcak mevsimlerde tercih edilebilir. Beyaz, krem veya açık mavi gömleklerle uyumludur. Ancak nikâhın resmiyet düzeyi yüksekse kumaşın ve kesimin yeterince klasik olmasına dikkat edilmelidir.
Siyah: Özellikle akşam yapılan resmî törenlerde kullanılabilir. Bununla birlikte siyah takım her ortam için zorunlu bir seçenek değildir. Nikâhın saatine, mekâna ve genel giyim beklentisine göre lacivert veya gri daha dengeli durabilir.
Bir başka önemli konu da gelinin kıyafetiyle ilgiliydi. Emre, gelin beyaz giyeceği için beyaz gömlek giymesinin yanlış olup olmadığını sordu.
Bunun katı bir kuralı yoktu. Beyaz gömlek, erkeklerin resmî giyiminde oldukça yaygın bir parçadır ve gelinin beyaz kıyafetiyle rekabet etmez. Burada asıl mesele, şahidin aşırı parlak kumaşlar, dikkat çekici desenler veya gösterişli aksesuarlarla çiftin önüne geçmeye çalışmamasıdır.
Kravat ve cep mendili de birbirinin tamamen aynısı olmak zorunda değildir. Hatta aynı desenin baştan aşağı tekrar edilmesi yerine birbirini tamamlayan tonlar daha zarif görünebilir.
Saat, kemer ve ayakkabı gibi ayrıntılar da genel görünümü etkiler. Deri kemerin ayakkabıyla uyumlu olması, çorabın pantolonla renk bakımından dengeli seçilmesi ve ayakkabıların temiz olması küçük ama etkili dokunuşlardır.
Parfümde aşırıya kaçmamak, sakal ve saç bakımını ihmal etmemek, kıyafetin kırışıklıklarını kontrol etmek de en az kravat seçimi kadar önemlidir.
Emre sonunda koyu bordo bir kravat, beyaz gömlek ve lacivert takım elbisede karar kıldı. Cep mendilini ise kravatla aynı renkte almak yerine sade beyaz seçti.
Böylece görünüm hem klasik hem de kişisel bir dokunuş taşıyordu.
6. Bölüm: Mevsim ve Mekân Her Şeyi Değiştirebilir
Nikâh sabahı hava beklediğimizden sıcak çıktı. Emre'nin seçimi kapalı salonda yapılacak bir tören için uygundu ama aynı kıyafetle temmuz ayında kır nikâhına gitseydi farklı ayrıntıları düşünmesi gerekebilirdi.
Çünkü erkek nikâh şahidinin ne giyeceği sorusunun tek bir cevabı yoktur. Mekân, mevsim, tören saati ve çiftin tercihi bir araya geldiğinde doğru kombin ortaya çıkar.
Belediye nikâh salonunda: Lacivert veya gri takım elbise, temiz deri ayakkabılar ve klasik gömlek güvenli bir tercihtir. Kravat, törenin resmiyetine göre kullanılabilir.
Kır nikâhında: Açık renk takım, nefes alan kumaşlar ve rahat ama şık ayakkabılar öne çıkar. Çim üzerinde ince tabanlı veya zemine uygun olmayan ayakkabılar yürümeyi zorlaştırabilir. Açık havada güneş ve sıcaklık da hesaba katılmalıdır.
Otel veya akşam nikâhında: Daha koyu renkli, iyi oturan bir takım elbise ve klasik ayakkabılar tercih edilebilir. Davetiyede özel bir kıyafet kodu belirtilmişse öncelik ona verilmelidir.
Sade aile nikâhında: Ceket-pantolon kombini, gömlek ve bakımlı ayakkabılar yeterli olabilir. Ancak sade bir tören olması özensiz giyinmek için gerekçe değildir.
Kış nikâhında: Yün karışımlı kumaşlar, koyu renkler ve gerektiğinde klasik bir palto iyi bir seçenektir. Dış giyim, tören salonuna girildiğinde çıkarılabilecek şekilde planlanmalıdır.