Diğerkamlık: Fedakârlığın Abisi, Ego’nun Amcası
Arkadaşlar selam,
Şimdi hepimiz buradayız, forumun bu köşesinde bir araya gelmişiz… Ben de oturdum düşündüm: “Diğerkamlık” diye bir kelime var. Güzel kelime. Ama öyle hemen anlaşılacak cinsten değil. Hani bazı kelimeler var ya, duyunca kafanda direkt görüntü belirir… “Çorba” deyince mercimek kokusu gelir, “tatil” deyince kum, güneş, güneş kremi… Ama “diğerkamlık” dediğin zaman, kafada sanki Osmanlı’dan kalma bir yazı masası, üstünde mürekkep hokkası canlanıyor.
Aslında anlamı çok basit: Başkalarının iyiliğini kendi çıkarının önüne koymak. Yani “Sen ye, ben bakarım” diyen teyze, komşusuna çorba götüren amca, arkadaşına son lokmasını veren öğrenci… Ama işin eğlenceli kısmı, bu kelimeyi günlük hayata uygulamakta. İşte tam burada kadın-erkek yaklaşım farkı devreye giriyor ve olay komediye bağlanıyor.
---
Erkeklerde Diğerkamlık: Stratejik Fedakârlık Sanatı
Erkek arkadaşlar bilir: Erkek beyninde diğerkamlık bir çeşit “görev planı” olarak işler. Öyle kolay kolay pat diye yapılmaz. Önce bir durum değerlendirmesi, risk analizi, maliyet hesabı yapılır.
Mesela sevgilisi “Canım ben üşüdüm” dediğinde… Kadınlar bekler ki, adam montunu çıkarıp omzuna koysun. Ama erkek beyninde şu süreç çalışır:
1. Durum Tespiti: “Hava gerçekten soğuk mu yoksa bu cümle altında başka bir mesaj mı var?”
2. Kaynak Analizi: “Montu çıkarırsam kendim üşür müyüm? Ev uzak mı?”
3. Olası Sonuçlar: “Montu vermezsem gönül koyar mı? Verirsem hasta olur muyum?”
4. Uygulama: (En sonunda) Mont omza koyulur ama stratejik olarak “Benim mont kalın, ben üşümem” gibi kahramanca bir cümle eklenir.
Bu stratejik yaklaşım, erkeğin içindeki “koruma ve çözüm üretme” mekanizmasının doğal bir yansımasıdır. Erkek için diğerkamlık, romantik jestten çok “başarılı bir operasyon” gibidir.
---
Kadınlarda Diğerkamlık: Empati Olimpiyatları
Kadınlarda ise diğerkamlık, öyle plan-program istemez; refleks gibi çalışır. Kadınlar empatiyi o kadar hızlı yapar ki, olay yaşanmadan önce çözümü hazırdır.
Örnek: Kış günü, sokakta bir çocuk üşüyor. Erkek hemen düşünüyor: “Acaba ona mont alsak mı, nereden alabiliriz, bedenini nasıl öğreniriz?” Kadın ise çoktan çantasındaki atkıyı çıkarıp çocuğun boynuna sarmıştır bile. Üstelik bir yandan “Üşüme yavrum” diye şefkatle konuşuyor, bir yandan çocuğun annesinin nerede olabileceğini çözmeye çalışıyor.
Kadınlarda diğerkamlık, ilişkiler üzerinden akar. Eş, çocuk, komşu, iş arkadaşı… Herkesin halini hatırını bilir, herkesin doğum gününü hatırlar. Ve işin komik yanı, bu “ilişki odaklı fedakârlık” bazen öyle büyür ki, kendi kendine “Ya ben ne ara 18 kişilik pasta yaptım?” diye sorar.
---
Erkek-Kadın Diğerkamlığı Karşılaşırsa…
Burada işler eğlenceli olur. Diyelim ki çift, pazar günü AVM’ye gitmiş. Kadın diğerkamlığıyla “Aşkım, senin canın çektiyse gel şu burgerciden yiyelim” diyor. Erkek stratejik yaklaşımıyla “Ama sen salata yemek istemiyor muydun, sonra ağır gelir” diye karşılık veriyor. Sonuç: 15 dakikalık yemek seçme krizi, 30 dakikalık tatlı krizi, 1 saatlik “Ama senin keyfin önemli” tartışması… Ve sonunda ikisi de dönerciye gidip ortak bir lahmacun yiyor. İşte bu, diğerkamlığın çift versiyonu.
---
Modern Hayatta Diğerkamlık: Like Butonundan Fazlası
Şimdilerde diğerkamlık sosyal medyada “like” atmakla da ölçülüyor. Bir arkadaşın kötü gününde uzun uzun yazmak yerine, story’sine kalp koymak sanki yeterliymiş gibi… Ama gerçek diğerkamlık hâlâ orada, günlük hayatta gizli kahramanlar gibi dolaşıyor:
- Gece 2’de arkadaşını havalimanına götüren adam.
- İşten çıkınca market poşetini taşıyan komşu.
- Yağmurda yanındaki yabancıya şemsiye tutan teyze.
---
Forum Sorusu: Sizde Diğerkamlık Nasıl İşliyor?
Şimdi gelelim en önemli kısma… Sevgili forumdaşlar, sizce diğerkamlık doğuştan mı gelir yoksa öğrenilen bir şey mi?
Mesela siz en son ne zaman “kendinizi düşünmeden” bir iyilik yaptınız? Erkek forumdaşlar, stratejik diğerkamlık planlarınızdan örnek verin; kadın forumdaşlar, “Refleks olarak yaptım” dediğiniz anıları dökün buraya.
Kim bilir, belki bu başlık altında birbirimizin yöntemlerinden ilham alırız. Hem de forumda küçük bir diğerkamlık zinciri başlatmış oluruz.
---
Son Söz: Hepimiz Biraz Diğerkamız
Hayat hızlı, gündem yoğun… Ama bazen bir durup karşımızdakini düşünmek, plan yapmak ya da sadece içgüdüyle yardım etmek hem karşımızdakine hem bize iyi geliyor. Erkekler stratejisiyle, kadınlar empatisiyle, aslında aynı noktada buluşuyoruz. Çünkü diğerkamlık, “Sen mutlu ol, ben de mutlu olayım” demenin süslü ve biraz nostaljik bir adı.
Hadi bakalım, söz sizde… Paylaşın bakalım sizin diğerkamlık hikâyeleriniz nasıl? Bakarsınız bu başlıktan sonra herkes birbirine bir çay ısmarlamaya başlar.
---
İstersen sana bu yazının forumdaki tartışmayı nasıl daha hızlı alevlendireceğini de ekleyebilirim; başlık altına özel bir mizahi anket hazırlayabiliriz ki herkes katılsın.
İstersen hemen yapabilirim.
Arkadaşlar selam,
Şimdi hepimiz buradayız, forumun bu köşesinde bir araya gelmişiz… Ben de oturdum düşündüm: “Diğerkamlık” diye bir kelime var. Güzel kelime. Ama öyle hemen anlaşılacak cinsten değil. Hani bazı kelimeler var ya, duyunca kafanda direkt görüntü belirir… “Çorba” deyince mercimek kokusu gelir, “tatil” deyince kum, güneş, güneş kremi… Ama “diğerkamlık” dediğin zaman, kafada sanki Osmanlı’dan kalma bir yazı masası, üstünde mürekkep hokkası canlanıyor.
Aslında anlamı çok basit: Başkalarının iyiliğini kendi çıkarının önüne koymak. Yani “Sen ye, ben bakarım” diyen teyze, komşusuna çorba götüren amca, arkadaşına son lokmasını veren öğrenci… Ama işin eğlenceli kısmı, bu kelimeyi günlük hayata uygulamakta. İşte tam burada kadın-erkek yaklaşım farkı devreye giriyor ve olay komediye bağlanıyor.
---
Erkeklerde Diğerkamlık: Stratejik Fedakârlık Sanatı
Erkek arkadaşlar bilir: Erkek beyninde diğerkamlık bir çeşit “görev planı” olarak işler. Öyle kolay kolay pat diye yapılmaz. Önce bir durum değerlendirmesi, risk analizi, maliyet hesabı yapılır.
Mesela sevgilisi “Canım ben üşüdüm” dediğinde… Kadınlar bekler ki, adam montunu çıkarıp omzuna koysun. Ama erkek beyninde şu süreç çalışır:
1. Durum Tespiti: “Hava gerçekten soğuk mu yoksa bu cümle altında başka bir mesaj mı var?”
2. Kaynak Analizi: “Montu çıkarırsam kendim üşür müyüm? Ev uzak mı?”
3. Olası Sonuçlar: “Montu vermezsem gönül koyar mı? Verirsem hasta olur muyum?”
4. Uygulama: (En sonunda) Mont omza koyulur ama stratejik olarak “Benim mont kalın, ben üşümem” gibi kahramanca bir cümle eklenir.
Bu stratejik yaklaşım, erkeğin içindeki “koruma ve çözüm üretme” mekanizmasının doğal bir yansımasıdır. Erkek için diğerkamlık, romantik jestten çok “başarılı bir operasyon” gibidir.
---
Kadınlarda Diğerkamlık: Empati Olimpiyatları
Kadınlarda ise diğerkamlık, öyle plan-program istemez; refleks gibi çalışır. Kadınlar empatiyi o kadar hızlı yapar ki, olay yaşanmadan önce çözümü hazırdır.
Örnek: Kış günü, sokakta bir çocuk üşüyor. Erkek hemen düşünüyor: “Acaba ona mont alsak mı, nereden alabiliriz, bedenini nasıl öğreniriz?” Kadın ise çoktan çantasındaki atkıyı çıkarıp çocuğun boynuna sarmıştır bile. Üstelik bir yandan “Üşüme yavrum” diye şefkatle konuşuyor, bir yandan çocuğun annesinin nerede olabileceğini çözmeye çalışıyor.
Kadınlarda diğerkamlık, ilişkiler üzerinden akar. Eş, çocuk, komşu, iş arkadaşı… Herkesin halini hatırını bilir, herkesin doğum gününü hatırlar. Ve işin komik yanı, bu “ilişki odaklı fedakârlık” bazen öyle büyür ki, kendi kendine “Ya ben ne ara 18 kişilik pasta yaptım?” diye sorar.
---
Erkek-Kadın Diğerkamlığı Karşılaşırsa…
Burada işler eğlenceli olur. Diyelim ki çift, pazar günü AVM’ye gitmiş. Kadın diğerkamlığıyla “Aşkım, senin canın çektiyse gel şu burgerciden yiyelim” diyor. Erkek stratejik yaklaşımıyla “Ama sen salata yemek istemiyor muydun, sonra ağır gelir” diye karşılık veriyor. Sonuç: 15 dakikalık yemek seçme krizi, 30 dakikalık tatlı krizi, 1 saatlik “Ama senin keyfin önemli” tartışması… Ve sonunda ikisi de dönerciye gidip ortak bir lahmacun yiyor. İşte bu, diğerkamlığın çift versiyonu.
---
Modern Hayatta Diğerkamlık: Like Butonundan Fazlası
Şimdilerde diğerkamlık sosyal medyada “like” atmakla da ölçülüyor. Bir arkadaşın kötü gününde uzun uzun yazmak yerine, story’sine kalp koymak sanki yeterliymiş gibi… Ama gerçek diğerkamlık hâlâ orada, günlük hayatta gizli kahramanlar gibi dolaşıyor:
- Gece 2’de arkadaşını havalimanına götüren adam.
- İşten çıkınca market poşetini taşıyan komşu.
- Yağmurda yanındaki yabancıya şemsiye tutan teyze.
---
Forum Sorusu: Sizde Diğerkamlık Nasıl İşliyor?
Şimdi gelelim en önemli kısma… Sevgili forumdaşlar, sizce diğerkamlık doğuştan mı gelir yoksa öğrenilen bir şey mi?
Mesela siz en son ne zaman “kendinizi düşünmeden” bir iyilik yaptınız? Erkek forumdaşlar, stratejik diğerkamlık planlarınızdan örnek verin; kadın forumdaşlar, “Refleks olarak yaptım” dediğiniz anıları dökün buraya.
Kim bilir, belki bu başlık altında birbirimizin yöntemlerinden ilham alırız. Hem de forumda küçük bir diğerkamlık zinciri başlatmış oluruz.
---
Son Söz: Hepimiz Biraz Diğerkamız
Hayat hızlı, gündem yoğun… Ama bazen bir durup karşımızdakini düşünmek, plan yapmak ya da sadece içgüdüyle yardım etmek hem karşımızdakine hem bize iyi geliyor. Erkekler stratejisiyle, kadınlar empatisiyle, aslında aynı noktada buluşuyoruz. Çünkü diğerkamlık, “Sen mutlu ol, ben de mutlu olayım” demenin süslü ve biraz nostaljik bir adı.
Hadi bakalım, söz sizde… Paylaşın bakalım sizin diğerkamlık hikâyeleriniz nasıl? Bakarsınız bu başlıktan sonra herkes birbirine bir çay ısmarlamaya başlar.
---
İstersen sana bu yazının forumdaki tartışmayı nasıl daha hızlı alevlendireceğini de ekleyebilirim; başlık altına özel bir mizahi anket hazırlayabiliriz ki herkes katılsın.
İstersen hemen yapabilirim.