Sözleşmelerin TL’ye Çevrilmesi (Döviz ve HERŞEY)

yorumsuz
116 views
Sözleşmelerin TL’ye Çevrilmesi (Döviz ve HERŞEY)

Sözleşmelerin TL’ye Çevrilmesi 2019

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Karara İlişkin Tebliğ’de değişiklik yapılmasını içeren tebliği, Resmi Gazete’de yayımlandı. Buna göre, Tebliğin döviz cinsinden ve dövize endeksli sözleşmeleri içeren 8’inci maddesinde değişikliğe gidilerek, Türk Lirası ile yapılması zorunlu sözleşmeler ve istisna kapsamındaki sözleşmeler 25 başlık altında yeniden düzenlendi.

Sözleşmelerin TL Olması

Türkiye’de yerleşik kişiler, kendi aralarında akdedecekleri, gayrimenkul satış, kiralama sözleşmeleri ile iş ve hizmet sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacak.

DÖVİZE ENDEKSLİ KARARLAŞTIRABİLECEK SÖZLEŞMELER



Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında yapacakları sözleşmeler dışında kalan menkul satış ve kiralama sözleşmelerinde, bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmelerinde, donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinde, gemilere ilişkin finansal kiralama (leasing) sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecek.

Sözleşmelerin tl olarak yapılması

Türkiye Cumhuriyeti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmelerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama dışında kalan sözleşmelerde, kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası antlaşmaların ifası kapsamında olmak kaydıyla; yüklenicilerin üçüncü taraflarla akdedeceği gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri dışında kalan sözleşmelerde, Hazine ve Maliye Bakanlığının gerçekleştirdiği işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmelerde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecek. Sermaye Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayalı olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının (yabancı sermaye piyasası araçları ve depo sertifikaları ile yabancı yatırım fonu payları da dahil olmak üzere) döviz cinsinden oluşturulması, ihracı, alım satımı ve yapılan işlemlere ilişkin yükümlülükleri döviz cinsinden kararlaştırılabilecek.
Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgelerdeki şirketlerin taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecek.

 

Sözleşmelerin tl zorunluluğu

Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari hava yolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az %50 hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle döviz cinsinden veya dövize endeksli bedeller içeren gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri haricindeki sözleşmeleri akdedebilecek.

 

Sözleşmelerin TL düzenlenmesi

Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmeler kapsamında düzenlenecek kıymetli evraklarda yer alan bedeller döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenebilecek.

Uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere veya emtiaya endekslenen ve dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmeler, dövize endeksli sözleşme olarak değerlendirilecek. Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile doğrudan ya da dolaylı olarak sahipliklerinde bulunan şirketler, Türkiye’de yerleşik olarak değerlendirilecek.

 

Sözleşmelerin tl ye dönüşmesi

Akdedilecek sözleşmelerde istisna kapsamına alınan, tebliğ değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan sözleşmeler de anılan geçici madde hükmünden istisna sayılacak. Bu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan iş makineleri dahil taşıt kiralama sözleşmeleri anılan geçici madde hükmünden istisna sayılacak.

 

Sözleşmelerin TL ye çevrilmesi resmi gazete

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin taraflarca Türk parası olarak yeniden belirlenmesi zorunlu olacak.

ANLAŞMAZLIK HALİNDE 2 OCAK 2018 KURU ESAS ALINACAK

Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller taraflarca Türk Lirası yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; 2 Ocak 2018 tarihinden önce akdedilen sözleşmelerdeki Döviz bedelinin TL’ye çevrilmesinde, 2 Ocak’taki Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınacak. Taraflar anlaşırsa, farklı bedeller üzerinden de TL’ye geçiş yapabilecekler. Yeni belirlenen bedeller, her yıl Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) artışa göre güncellenecek.

 

Dövizli Sözleşmelerin TL’ye Çevrilmesi Zorunluluğu

Dövizli sözleşmelerin 12 Ekim 2018 tarihi itibarıyla 30 günlük TL’ye dönme süresinin bitimine 1 hafta kala Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Türkiye’deki yerleşiklerin Dövizle sözleşme yasağına istisnalar getiren taslak görüşe açıldı deniliyor ancak herhangi bir bakanlık internet sitesinde metin yok, gizli ibaresiyle elden ele ya da telden tele görüşe açılmış görünüyor.

17 Eylül 2018 tarihli bu köşemizdeki yazıda “dövizli sözleşmelere gelen yasağa ilişkin kararın detaylarını sizlerle paşlaşmıştık. Şimdi ise bu vesileyle tebliğ taslağı üzerinden  tartışmaya devam edelim.

İlgili karar ile bakanlık, dövizle yapılan sözleşmelerin TL’ye çevrilmesini öngören düzenlemenin yalnızca Türkiye’de yerleşik kişiler arasında yapılan sözleşmeleri içerdiğini, ancak uygun görülen bazı hallerde istisna uygulanabileceğini duyurmuştu.

 

 

Türkiye’de Yerleşik Sayılmak Koşulundan Geri Adım mı Atıldı?

Türk Parasının Kıymetini Koruma mevzuatına göre; yurt dışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahipleri dahil Türkiye’de ikametgah sahibi gerçek ve tüzel kişiler ile yerleşmek niyetiyle bir takvim yılı içerisinde Türkiye’de devamlı olarak 6 aydan fazla oturanlar (Dışarıda yerleşik kişilerden Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre bir sermaye tahsisi suretiyle Türkiye’de şube açmış olan veya bir Şirket e katılmış veya Şirket kurmuş gerçek ve tüzel kişiler yalnızca bu faaliyetleri dolayısıyla Türkiye’de yerleşik sayılır)

-Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, yüzde 50 ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgelerde yer alan şirketlerin taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedeli döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yapılabilecek.

-Türkiye’de yerleşikte olsa Yabancılar hizmet ve iş sözleşmelerini dövizle yapabilecek.

Tebliğ ile Muafiyet Getirilen Bakanlıkça Belirlenen Haller Nelerdir?

Taslak yabancı şirketlere dövizle sözleşme istisnaları getiriyor. İstisna uygulanacaklar arasında ihracatçılar, leasing, havacılık ve yabancı şirketler bulunuyor.

-Yabancı uyrukluların yurtiçi hizmet ve iş sözleşmeleri (bir tarafın yabancı uyruklu olması muafiyet için yeterli)

-İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satışlar ve teslimler ve döviz kazandırıcı  faaliyetlere ilişkin hizmet sözleşmeleri(yerli yabancı ayrımı yok)

-Türkiye’de yerleşiklerin(yerli yabancı ayrımı yok) tamamının yurtdışında gerçekleştireceği faaliyetler kapsamında hizmet sözleşmeleri,

-İş makineleri ve taşıtlar hariç menkul mal satışları ve kiralaması sözleşmeleri yerli yabancı sınırlaması olmadan dövizle veya dövize endeksli yapılabilecektir. Ancak Daha önce akdedilmiş bulunan iş makineleri dâhil taşıt kiralama sözleşmeleri devam edecek.

-Türk Uluslar arası Gemi Sicili Kanunu kapsamındaki gemilere ilişkin finansal kiralama ve leasing sözleşmeleride yerli yabancı sınırlaması olmadan dövizle veya dövize endeksli yapılabilecektir. Bu düzenlemeye göre, Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında gemilerin inşası dışında kalan eser sözleşmelerini döviz üzerinden yapamayacak.

-Karar kapsamında Finansal Kiralama(Leasing)sözleşmeleri dövizle yapılabilecektir.

– Kamu kurumları ve doğrudan pay sahibi oldukları savunma sanayi şirketlerin taraf olduğu ve aynı kurumların taraf olunan sözleşmelerin ifası kapsamında yüklenicilerin üçüncü taraflarla  ilgili akdettiği gayrimenkul satış ve kiralama sözleşmeleri hariç dövizle sözleşme yapabilirler.

– Kamu kurum ve kuruluşların taraf olduğu döviz cinsinden sözlaşemelerin ifası kapsamında gayrimenkul satış ve kiralama hariç dövizle sözleşme yapılabileceklerdir.

-Bakanlığın taraf olduğu Kamu finnsmanı ve Borç Yönetimi Kanunu kapsamında bankaların taraf olduğu sözleşmeler dövizle veya endeksli yapılabilir.

-Havacılık sektöründeki şirketler, gayrimenkul satış ve kiralama ve iş sözleşmeleri dışında sözleşmeler dövizle yapılabilir.

Kıymetli Evraklar Çek ve Senetler Hangi Hallerde Dövizle Düzenlenemeyecek?

-Dövize endeksli olmayan sözleşmelere istinaden düzenlenecek kıymekli evraklarda döviz cinsinden belirlenemez.(çek, bono, senetler vs) Yani Döviz yasağı konulan sözleşmeler kapsamında düzenlenecek çek, senet gibi kıymetli evraklarda yer alan bedeller döviz veya dövize endeksli olamayacak.

Kıymetli Meden ve Taşlar Menkul Kıymetler Dövizli Sözleşme Olarak Nasıl Değerlendirilecektir?

-Uluslar arası piyasalarda fiyatı dövizle belirlenen Kıymetli madenlere ve/veya emtia da dövize endeksli sözleşme kapsamında sayılmıştır.

Bu düzenlemeyi şu şekilde yorumlamak gerekir, fiyatı döviz cinsinden belirlenen yukarıdaki sayılanlara endeksli sözleşme yapamazsınız diyor. Endekslemeye önleyici adeta ikincil bir düzenlemeye gidilerek. Tebliğle bakanlık yetkisini aşan bir düzenlemeye imza atacak görünüyor. Belki de tebliğin bu haliyle çıkması durumda  bu kısımlarının iptaline kadar gidebilecektir.

Türkiye’de yerleşik kişilerin Yurt dışındaki Şubelerin Durumu Nedir?

Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, “Türkiye’de yerleşik” olarak kabul edilecek.

TL’ye Geçerken Mutabakata Varamayan Taraflar Hangi Kuru Uygulayacak?

TL’ye geçerken mutabakata varamayan tarafların uygulayacağı kurda sözleşme tarihi esas alınacak. Eğer sözleşme 2 Ocak 2018’den önce yapılmışsa bedel 2 Ocak 2018’deki Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılacak. Bu da 3.77 lira. Eğer sözleşmeler 2 Ocak 2018’den sonra yapılmışsa bedeller sözleşme tarihinde geçerli Merkez Bankası efektif satış kuru olacak. Söz konusu tutarlar sözleşmenin yenileme dönemine kadar uygulanmaya devam edilecek. Yenileme döneminde tekrar tespit edilecek tutarlar ise bu fıkranın ilk cümlesinde belirlenen Türk parası karşılığın, 2 Ocak 2018’den yenileme tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici enflasyonu (TÜFE) aylık oranları esas alınarak hesaplanacak tutarını geçemeyecek.

Son Dakika Sözleşmelerin TL’ye Dönüşmesi Kuralları

Sonuç olarak ABD’nin serbest ticaret önderliği karanlığa gömülürken Çin’in asya coğrafyasından yıldızlaşma çabalarının kur ve ticaret korumacılık savaşlarının ortasında kalmış bir süreçte elbetteki alınan veya alınacak her türlü önlem hem hukuken hemde ekonomik sonuçları üzerinden ulusal ve uluslar arası boyutuyla çok tartışılmaya devam edecektir. Yalnız değiliz dünya bizi gözetliyor, biz dünyayı arada unutur gibi olsakta

 

Kaynak: www.MuhasebeTR.com

KAYNAK: Milliyet

Kullanıcı Oyları
Oy Verirmisiniz ?
[Toplam: 1 Ortalama: 5]
Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+


Eklenme Tarihi: 7 Ekim 2018

Konu hakkında yorumunuzu yazın

error: Content is protected !!